PROJECTEN
ZONDAG VAN
DE ARBEID
BIDDAG VOOR GEWAS
EN ARBEID
DANKDAG VOOR GEWAS EN ARBEID
WORDT DE PIJN VAN DE CRISIS
DUURZAAM VERDEELD?
Inleiding
“De ingrepen in de Wet Werk en Bijstand (Wwb), Wet Investeren in Jongeren (WIJ), Wet Voorzieningen arbeid en zorg alleenstaande ouders (Vazalo), Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening voor jonggehandicapten (Wajong) en Wet Sociale Werkvoorziening (Wsw) zijn de grootste bezuiniging op de sociale zekerheid sinds de stelselherziening werknemersverzekeringen in de jaren ‘80. Ook de bezuinigingen in de zorgwetgeving en ziektekostenverzekering zijn niet gering te noemen.” FNV bestuurder Leo Hartvelt start direct met het noemen waar volgens hem de grootste pijn gaat zitten in 2012.
De schrik slaat Erna om het hart als zij denkt aan de veranderingen die eraan komen in de Wwb, vooral de invoering van een huishoudentoets. Betekent dit dat haar zoon zijn zelfverdiende zakgeld straks aan zijn moeder moet afdragen als bijdrage aan het gezinsinkomen? “Hoe crimineel wil je jongeren maken?”, vraagt Erna zich hardop af. Ze pakken hem dan zijn eigen ding, waar hij plezier aan beleeft, af. “Hoe denk je dat jongeren daarop zullen reageren?
Ds.Peter Verhoeff, preses van de Generale Synode Protestantse Kerk in Nederland, leidt de handreiking Wordt de pijn van de crisis duurzaam verdeeld? in met een krachtige aanbeveling: “Namens de kerk beveel ik dit nummer van OndersteBoven van harte bij u aan. Omdat het om mensen gaat. Omdat het om Gods schepping gaat. Omdat geloof waar moet worden in daden.”
Landelijk bureau DISK brengt elk jaar een themabrochure uit, die het gehele jaar door te gebruiken is rond een actueel maatschappelijk thema, dat te maken heeft met geloof, economie en duurzaamheid. Natuurlijk kan begin 2012 een handreiking rond de economische crisis niet uitblijven. Het themanummer van het tijdschrift Ondersteboven sluit aan bij de handreiking Crisis: kans op verandering? van 2011, en stelt de vraag of de pijn van de crisis duurzaam verdeeld wordt.
De kredietcrisis die ruim drie jaar geleden uitbrak, heeft zich verdiept met een financiële crisis in Europa. De weg uit de crisis vandaan wordt vooral gezocht in bezuinigingen, die de economie weer op de weg naar herstel van groei moet brengen. In dit bezuinigingsbeleid gaat het met name om beperking van de uitgaven die worden gedaan ten behoeve van zwakke bevolkingsgroepen en van immateriële doelen die niet onmiddellijk rendement opleveren, zoals onderwijs, zorg, milieu, natuur en kunst. Zwakke groepen als jonggehandicapten, minder begaafde leerlingen, mensen met beperkingen in de sociale werkvoorziening en chronisch zieken krijgen te maken met de harde gevolgen van de kredietcrisis. Inmiddels zijn de inkomens van topbestuurders weer gestegen en nemen de bonussen weer toe. Een dergelijk beleid roept de vraag op of de pijn van de crisis sociaal en ecologisch duurzaam wordt verdeeld.
Het nummer opent met een analyserend artikel, waarin de achtergronden van de huidige crisis worden opgezocht. Natuurlijk zoeken overheden oplossingen, maar de kritische vraag wordt gesteld of de forse bezuinigingen in de collectieve voorzieningen en de sociale zekerheid de juiste richting aangeven. De pijn van die bezuinigingen komt in concrete verhalen met mensen onderaan de arbeidsmarkt in beeld. In het kleiner worden van de biodiversiteit blijkt ook hoe de pijn allesbehalve ecologisch duurzaam verdeeld wordt. Hoe kijken jongeren aan tegen het betaalbaar houden van de pensioenen? Hoe kunnen jongeren met een gedeeltelijke handicap wel aan een reguliere baan komen? Om de pijn van de crisis duurzaam te verdelen is moed vereist voor verzet tegen de neoliberale logica. Aangegeven wordt dat er ook andere manieren zijn bedacht om zowel te bezuinigen als de economie duurzamer te maken. Er zijn verwijzingen naar boeken en websites. Er zijn voorbeelden hoe kerken mee kunnen doen in duurzame activiteiten. Er is een liturgisch katern samengesteld. Een recensie van het boek van de filosoof Hans Achterhuis De utopie van de vrije markt biedt een kritische benadering van het heersende neoliberale marktdenken, terwijl een recensie op het boek van Wat zegt de crisis over onze moraal? de ethiek voor een duurzame verdeling in beeld brengt.
Liturgische momenten in het jaar
De handreiking is bedoeld voor gebruik in kerken en geeft veel tips, suggesties en werkvormen voor gemeenten en parochies. In protestantse kerken is er de traditie om rond biddag (op 14 maart 2012) en dankdag voor gewas en arbeid (op 7 november 2010) aandacht te geven aan sociaal-economische thema’s. In de rooms-katholieke kerk is er de zondag van de arbeid (op 29 april 2012). De handreiking Wordt de pijn van de crisis duurzaam verdeeld? biedt voor deze dagen uitgebreide teksten en preeksuggesties voor liturgisch gebruik. Ook is er materiaal voor een themadienst te vinden. Vanuit het motto Voor de verandering van de veertigdagentijd in de protestantse kerken en het thema De Vastenactie van... voor de vastentijd in de rooms-katholieke kerk wordt inzicht gegeven in de campagnes van de twee grote tradities richting de Paastijd.
Het landelijk bureau DISK functioneert als een interkerkelijk diaconaal netwerk, waarin programma’s rond sociaal-economische thema’s in uitvoering zijn. DISK ondersteunt netwerken van arbeidspastoraat, diaconale dienstverlening, de Arme Kant van Nederland/EVA en kerken met behulp van trainingen, studiedagen, taakgroepen en studiemateriaal. Daarnaast vindt regelmatig overleg plaats met leiding van kerken, organisaties van werkgevers en werknemers, en politieke partijen. Het bureau participeert in bezin¬ning en publieke meningsvorming rond geloof en economie, arbeid en zingeving, rond verarming en verrijking, en ontwikkelt training en toerusting van kerkelijk kader.
De brochure, die als themanummer van het tijdschrift Ondersteboven verschijnt, kan voor € 2,50 (exclusief verzendkosten) worden besteld bij Landelijk Bureau Disk, Luijbenstraat 17, 5211 BR ‘s-Hertogenbosch,
e-mail info@disk-arbeidspastoraat.nl, tel. 073-6128201 of via het bestelformulier op deze site:
(zie Toerusting en activering kerken).
Naar openingspagina Zondag van de Arbeid
