PROJECTEN
ZONDAG
VAN DE ARBEID
BIDDAG VOOR GEWAS EN ARBEID
DANKDAG VOOR GEWAS EN ARBEID
IN TWEESTRIJD
Hoe zorg en arbeid te combineren?
Liturgie vieren
Zondag van de Arbeid, 27 april 2008
Preekschets
Kiezen
voor God en het Verbond
De zegen van St. Patrick
Suggesties voor liederen
Het Directorium voor de Nederlandse kerkprovincie, Kalender voor het liturgisch jaar 2007/2008 verwijst op deze zesde zondag van Pasen naar Jes. 41,17-20; Ps. 34,12-23; 1 Petr. 3,8-18; Joh. 16, 16-24 en Gz. 425.
De lezingen van deze
zondag hebben elk op een eigen wijze verwantschap met het thema 'combinatie
van arbeid en zorg'. Het gaat om Verbond en kiezen. Uit de gekozen bijbelteksten
komt een gelovige lezing en duiding naar voren. Je kunt alle keuzes maken
die je wilt: rond betaald werk, rond studie en opleiding, rond manier
van samenleven, huishouden, opvoeding en zorg, carrière. Of je
loopt mee met keuzes die je opgedrongen worden door het leven. Doorslaggevend
is de keuze voor geloven in God, het Verbond met schepping en mensen,
in Jezus hernieuwd.
In de Jesaja tekst belooft God de woestijn te laten bloeien als teken
van Zijn keuze voor het Verbond met mensen en schepping. In die rijkdom
van de herschepping kunnen mensen, armen het eerst, kiezen voor Gods Verbond.
Psalm 34 is allereerst een danklied. David vertolkt zijn blijdschap en
verwondering over de redding die hij mocht ervaren. De dingen die hij
zegt over Gods hulp en bewaring, zijn uit het leven gegrepen. In het vervolg
gaat het over 'kiezen'. Een mens kan twee levenswijzen kiezen of twee
wegen. Hij kan tot rechtvaardigheid of tot de bozen behoren. De rechtvaardigen
mogen geloven, dat de Heer hen ziet en verlost uit hun noden. De bozen
moeten weten dat het kwaad zichzelf straft en dat God achter deze wetmatigheid
staat.
De korte vermaning van Petrus is vooral een bemoediging in de keuze voor
Jezus, ondanks de gevolgen die deze keuze kan hebben. In die keuzes is
Christus het voorbeeld. Christus ging tot het uiterste door zelfs zijn
leven te geven. Hoewel Hij gedood werd is Hij voor de gelovigen juist
levend door de heilige Geest.
De evangelielezing maakt deel uit van de zogeheten afscheidsrede van Jezus
bij het laatste Avondmaal, die pas in 17,1 tot een afronding komt met
de overgang naar het 'hogepriesterlijk gebed'. Ook hierin gaat het voortdurend
over 'kiezen': voor de Wil van de Vader, het naderende afscheid, de noodzakelijkheid
en de gevolgen daarvan, maar ook over weerzien, toekomst, nieuwe tijden,
de zending van de heilige Geest als helper.
Kiezen voor God en het Verbond
De
evangelielezing maakt deel uit van de zogeheten afscheidsrede van Jezus
bij het laatste Avondmaal. In de kringen waarin het evangelie van Johannes
is ontstaan, komt de nijpende vraag op hoe het toch verder moet nu Jezus
al zo lang weg is en weg blijft. Het evangelie is ruim zestig jaar na
het aardse bestaan van Jezus ontstaan. Geen evangelie gaat dan ook zo
nadrukkelijk en uitgebreid op dit thema in. De hoofdstukken 14,15,16 en
17 zijn aan het antwoord van Jezus besteed.
Dat antwoord behelst meerdere boodschappen:
- Wees niet bedroefd en geeft niet op. Tot nu toe was het een zaak van
vooral Jezus alleen, maar nu wordt het een zaak van velen.
- De stroom van liefde die van God is uitgegaan is via Mij bij jullie
gekomen. Het is dus een kwestie van trouw blijven aan je keuzes.
- Tot jullie komt de Parakleet, dat is letterlijk de 'erbij-roeper'. Je
wordt weer tot de zaak van de liefde geroepen door de A(a)nder die je
er weer bij roept.
De kring waarbinnen het evangelie van Johannes is ontstaan, denkt en voelt
joods. Dat betekent dat men gelooft dat de wereld niet aan zichzelf is
overgelaten. In deze wereld is werkzaam de goddelijke kracht die woning
zoekt. Dat is het Woord van den beginne. Het gaat daarin om een kracht,
die licht brengt en in mensen gestalte krijgt. De Bijbel kent vele verhalen
van zulke mensen.
Dat Woord van den beginne is nu vlees geworden in Jezus. Het is de innerlijke
kracht die Jezus drijft. Daarom is hij het licht, het leven, het Woord,
de beweging. Men gelooft in een beweging van binnen naar buiten. De wereld
moet gewonnen worden doordat mensen in hun innerlijk door het Woord geraakt
worden. Je kan kiezen binnen je leven, of keuzes worden je opgedrongen.
Belangrijk is de keuze voor het geloof.
In het evangelie van vandaag vergelijkt Jezus zijn laatste afscheid bij
de dood met het eerste afscheid bij de geboorte. Daartussenin moet een
mens leren afscheid te nemen. Wat hem onbewust wordt aangedaan, wanneer
hij als kind wordt losgemaakt van zijn moeder, dat moet hij gedurende
zijn leven leren bewust te doen. Er zijn in het leven ook ogenblikken
waarop het afscheid nemen meer dwingend aan ons wordt opgedrongen, bijvoorbeeld
als het kleine kind uit de schoot van de moeder groeit of als kinderen
het huis uitgaan. Het grotere kind groeit nu eenmaal uit de schoot van
het gezin. Dat was ook bij Jezus het geval.
De keuzes van weggaan, afscheid nemen, verdriet daarover, de pijn van
loslaten, krijgen een andere dimensie doordat God bij je is, ook als je
op weg bent, verdriet hebt, alleen bent, weer verder moet. God is de kracht
achter het kiezen, waardoor er zegen en heil ontstaat.
De zegen van St. Patrick (Ierland, 7e eeuw)
De Eeuwige zij
voor u
om u de juiste weg te wijzen
De Eeuwige zij achter u
om u in de armen te sluiten
en te beschermen tegen gevaar.
De Eeuwige zij onder u
om u op te vangen
wanneer u dreigt te vallen.
De Eeuwige zij in u
om u te troosten als u verdriet hebt.
De Eeuwige omgeve u
als een beschermende muur
wanneer anderen over u heen vallen.
De Eeuwige zij boven u
om u te zegenen.
Zo zegene u God, vandaag,
morgen en tot in eeuwigheid.
Amen.
Gezang 488A (LvK)/Lied
567A (GvL) "Zolang er mensen zijn op aarde" (5 coupletten)
Gezang 27 (LvK)/Lied 587 (GvL) "De Heer richt op zijn berg een maaltijd
aan" of "Van de messiaanse maaltijd" (6 coupletten)
Lied 591 (GvL) "Lied van de opstanding" (3 coupletten)
Lied 411 (GVL) "Christus die verrezen is"
Lied 417 (GVL) "De aarde is vervuld"
Lied 418 (GVL) "De eersten zijn de laatsten"
Lied 428 (GVL) "Deze wereld omgekeerd"
Naar openingspagina Zondag van de Arbeid 2008
