PROJECTEN
ZONDAG VAN
DE ARBEID
BIDDAG VOOR GEWAS
EN ARBEID
DANKDAG VOOR GEWAS EN ARBEID
WERKEN MET
WAARDEN
Inleiding
Werken met waarden
Themabrochure 'Werken met waarden'
Handreiking
Stof
voor bezinning en gesprek
Het arbeidspastoraat
DISK maakt elk jaar gespreks- en werkmateriaal voor de viering van de
biddag voor gewas en arbeid of de zondag van de arbeid of de dankdag voor
gewas en arbeid. De voorbereidingen vinden landelijk plaats in nauwe samenwerking
tussen de rooms-katholieke kerk en verschillende protestantse kerken.
De protestantse kerken kennen het gebruik van de biddag (op 9 maart 2005)
en de dankdag voor gewas en arbeid (op 2 november 2005). De rooms-katholieke
kerk adviseert de zondag van de arbeid op of rond 1 mei te vieren (in
2005 op 1 mei).
Het
thema voor het jaar 2005 is 'Werken met waarden'. In het economisch en
maatschappelijk handelen spelen waarden een grote rol. In de politiek
wordt vaak sociaal en solidair, verantwoord en duurzaam als referentiekader
aangegeven, en in de bedrijfswereld is in de laatste tien jaar het debat
over maatschappelijk verantwoord ondernemen flink ontwikkeld. In de debatten
over de hoofdkoers van het sociaal-economisch handelen gaat het telkens
om de onderliggende waarden. Wie goed rondkijkt kan zien, dat de lokale
parochies en gemeenten in dit debat geen grote rol spelen. Vaker wordt
in bedrijfskringen dan ook gevraagd: waar is de kerk? Wie in kerken rondkijkt
merkt dat waarden er een grote rol spelen. Het handelen is op God gericht,
op mensen, op de schepping, dieren en milieu, op verleden en toekomst
en dezelfde grondwaarden komen telkens terug. Ook hier wordt vaak sociaal
en solidair, verantwoord en duurzaam als referentiekader aangegeven. Binnen
de kerken wordt vaker de vraag gesteld: waar is de samenleving? Er blijkt
gesprek nodig om de verschillende praktijken en het verschillende handelen
bij elkaar te brengen. Welke waarden hanteren gelovigen in hun eigen leven,
als gelovigen in de parochie of gemeente, als betaald of onbetaald werker
in de samenleving? Zijn er overeenkomsten, zijn er verschillen. Hoe komt
dat? Kan de kerkelijke wereld meespreken en meedoen over werken met waarden?
Zo'n actueel thema, dat ons allen raakt, is een uitnodiging om er in de
parochies en gemeenten aandacht aan te geven, ook in de liturgische vieringen.
Themabrochure 'Werken met waarden'
Voor
de verschillende gelegenheden kunnen parochies en gemeenten allereerst
gebruik maken van de themabrochure 'Werken met waarden', die bestaat uit
twee delen.
In het eerste deel brengen zes teksten ervaringen, analyses, vragen en
verwerkingsmogelijkheden rond het thema in beeld, met een nadruk op de
Nederlandse context. Elke tekst belicht een ander aspect en is bedoeld
voor gebruik in gesprek of bezinning of in diaconie of catechese. De teksten
en verhalen uit het eerste deel van deze brochure zijn elk te gebruiken
voor in groepsgesprekken. Tussen de teksten door staan allerlei korte
impressies en ervaringsverhalen. Elke tekst eindigt met gespreksvragen.
1. De tekst 'werken met waarden´ pakt het thema breed op en schetst
hoe het in de samenleving leeft. Wat zijn onze waarden eigenlijk? Hoe
weerspiegelt de samenleving onze waarden en wat is de rol van markt en
geld daarbij?
2. In de tekst 'Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen' wordt kort geschetst
wat MVO inhoudt.
3. Wat de ervaringen van kerkelijke werkers met het thema zijn wordt naar
voren gebracht in de tekst 'MVO in een kerkelijke praktijk?'
4. MVO heeft met economie en dus ook met geld te maken. De vraag of dat
nu iets is waar de kerken zich mee bezig zouden moeten houden, wordt gesteld
in de tekst 'MVO: een kwestie van God én Mammon dienen?'
5. Op wat voor wijze parochies en kerkelijke gemeenten met MVO bezig zouden
kunnen zijn, wordt geschetst in de tekst 'Lokale kerken doen aan MVO?'
6. Wie een gesprek over waarden zou willen voeren, vindt daarvoor aanwijzingen
en een spelvorm in de tekst 'Het gesprek over waarden'.
Het tweede deel van het boekje is gericht op gebruik in liturgische vieringen
rond de biddag voor gewas en arbeid op 9 maart 2005, de zondag van de
arbeid op 1 mei en de dankdag voor gewas en arbeid op 2 november. Voor
elk van deze dagen staan er rond de bijbellezingen overwegingen voor de
predikanten, suggesties voor liederen en voorbeden. Voor wie verder wil
lezen, spreken en doen geven de laatste pagina's van het boekje bruikbare
informatie en suggesties.
Wie
als pastor of predikant, catecheet of diaconaal werker meer teksten of
suggesties voor gesprek en doen wil, kan gebruik maken van de 'Handreiking
bij de themabrochure 'Werken met waarden'', die door landelijk bureau
DISK wordt uitgegeven en alleen via bestelling verspreid wordt.
Dit boekje kent vier onderdelen. In het deel 'verdieping' staan theologisch-ethische
en economische teksten, die informatie geven rond het thema 'Werken met
waarden'.
De kern van het tweede deel wordt gevormd door teksten, voorbeden, gedichten
bij de lezingen van de drie dagen waar het om gaat: biddag voor gewas
en arbeid op 9 maart, de zondag van de arbeid op 1 mei en de dankdag voor
gewas en arbeid op 2 november.
In het deel 'met de kinderen' is er aandacht voor kinder(neven)diensten
of vieringen met kinderen. De teksten sluiten aan bij het thema werken
met waarden. Er zijn verhalen voor kinderen van acht jaar en ouder, voor
oudere kinderen en werkvormen. Ook in dit deel treft u teksten aan, die
op te nemen zijn in liturgische vieringen, speciale themadiensten of woorddiensten.
In het deel 'gesprek, doen en informatie' geven we suggesties voor allerlei
activiteiten, opgebouwd rond de woorden 'zien, oordelen en handelen'.
Naast oriënteren en vieren in de liturgie biedt het dagelijkse doen
van gemeente of parochie andere mogelijkheden om het thema werken met
bezieling op te pakken. Denk aan catechese, leerhuis, gespreksgroep, diaconie,
parochiële caritas instelling. We geven aandacht aan hoe met 'werken',
'waarden' en 'maatschappelijk verantwoord ondernemen' om te gaan en wijzen
de weg naar een aantal mogelijkheden, waarmee het doen, ook buiten parochie
of gemeente, kansen krijgt. Speciale aandacht is er voor de werkvorm spel.
Het deel sluit af met informatie over boekjes en adressen.
Stof voor bezinning en gesprek
Deze
werkboekjes zijn niet bedoeld om alle problemen en vragen rond werken
met waarden op te lossen. Bij de voorbereidende gesprekken rond dit thema
is gebleken hoe ingewikkeld de materie is. Wie vervolgens opmerkt, dat
kerken een plek zijn, waar waarden besproken, onderzocht en uitgedragen
worden en op dit punt dus een belangrijke inbreng zouden hebben, merkt
dat de werkelijkheid anders is. In kerken voelen we ons vaak onthand met
de vele vragen rond maatschappelijk verantwoord ondernemen, waarden in
relatie tot betaald en onbetaald werken. De ervaring leert dat het in
gesprek blijven met elkaar erg zinnig is. Eerst om elkaar te kunnen begrijpen,
om te leren elkaar aan te voelen in vragen en verlegenheden, en vervolgens
om informatie uit te wisselen.
In de geloofsgemeenschap zijn we op de goede weg wanneer we in dit gesprek
oog en oor willen ontwikkelen voor elkaar, elkaars werksituatie, voor
mensen die door werk in de knel komen en daarmee verbonden samenlevingsvragen.
Een parochie of gemeente biedt zo een platform om lucht geven aan de twijfels
en de vragen, juist ook om inspiratie en moed op te doen om te leven als
mens die zich met andere mensen verbonden weet met en in God. Wanneer
de kerk zo doende een plek wordt waar op een uitnodigende en creatieve
wijze omgegaan wordt met de waarden van waaruit we leven en werken, dan
wordt ze wellicht zelf ook een plek die een bijdrage in het maatschappelijk
debat en handelen kan bieden..
Hub Crijns
De themabrochure
'Werken met waarden' kost € 3,50 en de 'Handreiking bij de brochure
'Werken met waarden'' € 4,00. De boekjes zijn te bestellen bij landelijk
bureau DISK, Luijbenstraat 17, 5211 BR 's-Hertogenbosch
tel. 073 - 6128201, e-mail:
disk@planet.nl
of raadpleeg de bestellijst: 
Klik hier
voor informatie over het materiaal voor de andere jaren.
