PROJECTEN
VASTENBRIEF
Van uitsluiting en armoede naar solidariteit en gerechtigheid
Samenvatting door Hub Crijns
Klik
hier om de volledige tekst van de Vastenbrief
2004
als Word-bestand te downloaden.
Inleiding
Vastenbrief 2004
Bezorgdheid over armoede en sociale uitsluiting
Meeleven in veertigdagentijd
De
bisschop van Rotterdam, drs A. van Luyn s.d.b., is sinds enkele jaren
de bisschop-referent voor Kerk en Samenleving van de Bisschoppenconferentie.
Hij heeft een goede traditie hernomen om bij het aanbreken van de vastentijd
voor Pasen een Vastenbrief uit te brengen, waarin op een bezinnende manier
geloof, sociaal denken en een sociale problematiek in onze samenleving
van vandaag in de aandacht gesteld worden. De Vastenbrief 2004 'Van uitsluiting
en armoede naar solidariteit en gerechtigheid' is in de voorbereiding
ondersteund door de directeuren van Arbeidspastoraat DISK (Hub Crijns),
Justitia et Pax Nederland Victor Scheffers) en CordAid (René Grotenhuis).
De Vastenbrief is op aswoensdag 25 februari gepresenteerd.
De Nederlandse bisschoppen
hebben aan het begin van deze vastentijd een Vastenbrief geschreven aan
alle parochies en mensen van goede wil. In de brief schetsen zij aan de
hand van de traditie en de zondagse Schriftlezingen van deze tijd het
karakter van de Vasten. Het is een tijd van gebed, soberheid en toewending
tot de ander. De Bisschoppen zeggen: 'Dat was ook zo voor Jezus. Toen
Hij na veertig dagen de woestijn verliet, begon Hij de verkondiging van
Zijn Boodschap in woord en daad. De bekering tot God is dus onlosmakelijk
verbonden met bekering tot elkaar. Vanaf de eerste christengemeenten tot
op heden heeft deze bekering, deze opdracht tot barmhartigheid, naastenliefde
en gerechtigheid wezenlijk deel uitgemaakt van het leven van de Kerk'.
Zij heeft tot taak 'te functioneren als spreekbuis voor de mensen zonder
aanzien: werklozen, daklozen, toekomstige generaties, kinderen en gezinnen.
Kortom, voor individuen en groepen wier stem niet of onvoldoende gehoord
wordt. Het is voor hún waardigheid dat de Kerk zich medeverantwoordelijk
weet en zich inzet'.
Bezorgdheid over armoede en sociale uitsluiting
De Bisschoppen signaleren
met grote bezorgdheid processen van uitsluiting en armoede in Nederland
en wereldwijd. 'Steeds vaker bespeuren wij dat mensen tegenstellingen
tussen 'wij' en 'zij' creëren, tussen degenen die er wel en niet
bijhoren, tussen mensen met en zonder werk, tussen mensen met grote rijkdom
en mensen die dagelijks grote moeite hebben om de touwtjes aan elkaar
te knopen.' De bisschoppen noemen de overwaardering van betaalde arbeid
mede als oorzaak van de onderwaardering van het vrijwilligerswerk en het
werk van mensen met zorgtaken. Met dit proces hangt armoede samen. 'In
de strijd tegen uitsluiting en armoede moeten onze inspanningen erop gericht
zijn dat iedereen naar vermogen en persoonlijke verantwoordelijkheid kan
deelnemen aan de samenleving. Daarnaast is van de kant van de sterkeren
de bereidheid vereist om medeverantwoordelijkheid te nemen voor de zwakkeren
in de samenleving; de sterkste schouders dragen de zwaarste lasten. Het
is zorgwekkend dat de laatste jaren de rijkdom van particulieren steeds
verder is gegroeid, terwijl de publieke armoede toenam. De overheid heeft
hier een cruciale verantwoordelijkheid.' In de strijd tegen uitsluiting
en armoede wereldwijd ondersteunen de bisschoppen 'van harte campagnes
voor schuldkwijtschelding zoals 'Jubilee 2000''De Europese Unie kan werken
aan meer eenheid en rechtvaardigheid in ons werelddeel, terwijl het rijke
Europa geen fort mag worden, dat zich afsluit van de wereldwijde armoedeproblematiek.
Vanuit een bezinning op de Vasten en de oproep tot soberheid spreken de
bisschoppen het rijke tot zeer rijke deel van de samenleving aan, dat
zich evenzeer op zichzelf terugtrekt en zich onttrekt aan zijn verantwoordelijkheid
voor de samenleving. 'In dit 'al maar meer' zondert men zich af van het
geheel, van het algemeen welzijn. Scherp gezegd: extreme rijkdom is, net
zoals armoede, een aanslag op de fundamentele menselijke waardigheid,
omdat men zich daardoor van de mensengemeenschap isoleert. Het is, bewust
of onbewust, een inbreuk op de rechten van de mens, de rechten van de
armen en uitgeslotenen nu en in de generaties na ons.'
De bisschoppen zien
met dankbaarheid dat 'voor veel gelovigen het meeleven met mensen die
zijn buitengesloten vanzelfsprekend is. Het hoort bij het gaan van de
weg van Jezus en past in zijn oproep tot navolging. Wij willen hen graag
laten weten hoe belangrijk hun werk is en hen aansporen het vol te houden.
… Het vormt voor ons als bisschoppen mede een basis van ons pleidooi
bij overheid en politiek voor een rechtvaardiger verdeling van de welvaart.'
De Bisschoppen nodigen ons in deze Veertigdagentijd uit tot een praktijk
van gebed, aalmoes en vasten: 'Wij hopen dat gelovigen door gebed en het
ontvangen van het sacrament van boete en verzoening hun relatie met God
vernieuwen, door het doen van de werken van barmhartigheid hun relatie
met de medemens herstellen en dat vasten hen in staat stelt in zichzelf
ruimte voor God en de medemens te scheppen. Wij roepen hen op tot het
slechten van sociale barrières en het neerhalen van sociale muren.
Wanneer wij samen zo de Veertigdagentijd beleven, kunnen we ook echt Pasen
vieren!'
De Vastenbrief van de Nederlandse Bisschoppenconferentie is een uitgave van het Secretariaat RKK, Postbus 13049, 3507 LA Utrecht, tel.: 030 2326909, fax: 030 2334601, e-mail: bestel@rkk.nl, prijs: € 1,50 (exclusief verzendkosten). De volledige tekst vindt u ook op www.katholieknederland.nl.
Klik
hier om de volledige tekst als Word-bestand te downloaden.
Klik hier voor de handreiking bij de Vastenbrief
2004.
Naar openingspagina Vastenbrief
