PROJECTEN
"Wie
komt er nu weer mijn erf op?"
Takken met een eigen wil
Van die andere kant bekeken
Letterlijk van de andere kant bekeken
"Wie komt er nu weer mijn erf op?"
Het is april en de
boomgaarden rond de boerderij zijn net uitgebloeid. Ik bezoek fruitteler
Wim Jobse op zijn bedrijf met het verzoek of een zgn. Meewerk-stage mogelijk
is. Doel van het meewerken is tweeledig, nl. het in de praktijk opdoen
van ervaringen en feeling binnen deze sector en luisteren of en zo ja
welke ethische dilemma's er spelen.
Klem zitten tussen argwaan en aardig doen, dat lijkt op het eerste gezicht
de houding van alle (fruit)boeren te bepalen op dit moment. Er komen veel
mensen op het erf, vertelt Wim. "Natuurlijk de belastingen, maar
ook de milieu-inspectie en waterstaat. De milieu-inspectie is een goede
zaak, zegt hij, en ik probeer ook biologisch te telen. Maar nu willen
ze een spuitmiddel per 1 januari 2000 gaan verbieden waar ik heel gezonde
resultaten mee heb (…) en dan vraag ik me af waar ze mee bezig zijn
en wie dit nu precies bepaalt. Waterstaat komt hier en vraagt of ik de
beplanting rondom de boomgaard drie meter uit de slootkant wil houden.
Begrijpelijk als ze er gemakkelijk bij willen met machines en natuurlijk
goed voor de emissie (wegwaaien van spuitmiddelen in het milieu e.d.),
Maar als je al een rij populieren hebt staan langs de sloot is dat moeilijk".
Als dan een arbeidspastor ook nog eens het erf op komt, hoopt hij maar
dat die niet namens de kerken ook nog eens (ethische) beperkingen op komt
leggen…
Al die beperkingen en regels maken de achterdocht van de boer er dus niet
kleiner op!
Een van de dagen gaan we takken uitbuigen. Aan de nieuwe aanplant van dit voorjaar worden touwtjes gebonden en naar een spijker onderin de paal naast de boom gespannen. Zo buigen de takken wat naar beneden totdat ze horizontaal staan. Na een week of wat is de bast stevig gegroeid en kan het jute-touw vergaan.
In het begin ervaar
ik dat ik de takken precies wil buigen zoals ik dat wil, netjes 2 x in
de lengterichting van de rij en 2 x loodrecht daarop. " Dat streven
is wel loffelijk", zegt Wim, "maar het gaat beter als je meebuigt
met de structuur van de tak zelf".
Als je de tak ombuigt in zijn natuurlijke groeirichting, ook al wijkt
dat iets af van wat je zelf wilt, dan groeit de tak later ook soepeler
!
Wat een aardige analogie van deze takken met de opvoeding van kinderen
met een sterke eigen wil!
"'s-Middags sta
ik middenin het veld, bezig aan de rand van de perenboomgaard, langs de
sloot met de aangrenzende landerijen en weilanden. Midden in de openlucht
en de omringende natuur. Jonge bruine kikkers springen voor mijn voeten
naar de sloot, een leeuwerik stijgt zingend ten hemel, en de ekster krast
vals hier op aard. Vanuit het perspectief van de boer die op zijn land
werkt, blijkt me ineens dat de weg slechts een zeer smalle strook grond
beslaat temidden van die uitgestrekte landerijen; bescheiden van oppervlakte
(hier althans), maar druk begaan. Vanuit het perspectief van de weggebruikende
burger echter is die weg het enige stuk land dat van belang is, en 'aan
de kant' staat soms een boer te werken in zijn land (dat staat zo landelijk).
Twee perspectieven. Letterlijk van de andere kant bekeken, zie ik dat
je als boer kijkt en denkt vanuit je land. De weg slingert als kleine
strook daar tussendoor en er bewegen zich burgers over van a naar b. De
weg is niet onbelangrijk, maar het land staat centraal, dat is je bedrijf,
je arbeid, je werkplek. En dat is meer dan landelijke decoratie voor passerende
burgers en toeristen.
Vanaf de weg bekeken of vanaf het land bekeken, maakt letterlijk het verschil
uit tussen burger en boer"
Letterlijk van de andere kant bekeken
in
de middag bezig
met uitmeten van nieuw land
voor duizend nieuwe jonge perenboompjes
sta ik midden in de akkers
naast de tarwe
aan de rand van de bieten en
over de sloot de weilanden van de buurman
van
hieruit
zie je de weg
als een smalle strook asfalt
temidden van boerenland
waarover zich burgers bewegen
en soms toeristen
aan de rand van je land
buiten de akkers
van
hieruit
sta je middenin je land
je eigen grond
je bent aan het werk
in je bedrijf
van
daaruit
vanaf de weg bezien
zie je soms een boer op z'n land
aan het werk
je beleeft de weg als centraal
voor vervoer van a naar b
en die boer bevindt zich aan de rand
aan de zijlijn
van het belangrijke verkeer
over die smalle asfaltstroken
door de wijdse landerijen
vanaf
de weg bekeken of
vanaf het land bezien
maakt letterlijk het verschil uit
in perspectief
tussen boer en burger
Peter
Geene, 'Canto Laboral. Zang van arbeid in Zeeland', DISK Studiereeks 34,
€ 6,80.
U kunt deze publicatie bestellen met het on-line bestelformulier:
Terug naar openingspagina arbeidspastoraat, kerken en landbouw
