BERICHTEN

IN HERINNERING AAN DICK DE ZEEUW
24 januari 1924 - 18 februari 2009

Klik hier voor het artikel 'Schrijven op marmer'

Door Hub Crijns

Dr. de Zeeuw is een specialist in internationale landbouw en politicus. De Zeeuw studeerde na de oorlog landbouwkunde in Wageningen, waar hij in 1954 promoveerde. Hij was Algemeen Directeur van het Landbouwkundig Onderzoek in Nederland (1976-1985), voorzitter van de Landbouw Universiteit te Wageningen (1985-89), hoogleraar in Milieubeleid en de Wereld Voedsel Problemen aan de Katholieke Universiteit, Nijmegen (1971-89), en lid en voorzitter van de Board of Trustees of the International Food Policy Research Institute, IFPRI (1980-90). Tussen 1998 en 2005 is hij vice-voorzitter van de Nederlandse Commissie voor de milieueffectrapportage (Commissie MER), en Voorzitter van de werkgroep Sociale Rechtvaardigheid en de toekomst van de landbouw in Nederland en thuis in ondernemend Nederland. Hij is de bijeenroeper van de NT2 IAG sinds haar oprichting in 1997, en hij is ook lid van de onafhankelijke internationale adviesgroep voor het Project Tsjaad-Kameroen pijpleiding. Hij is als 85-jarige op 18 februari 2009 in Thailand overleden.

Hij was van 1970 tot 1975 lid van Eerste Kamer voor de Katholieke Volks partij (KVP). In die periode was hij ook voorzitter van de KVP. Hij was een progressief politicus, die zich open opstelde en zich verheugde in de mogelijkheid van een nieuwe doorbraak in de politieke verhoudingen in ons land. De Zeeuw wilde van de KVP een open partij maken die niet langer exclusief christelijk zou zijn. Hij streefde dit ook na in de fusie met de Anti Revolutionaire Partij (ARP), de Christen Historische Unie (CHU) tot het Christen Democratisch Appèl (CDA), maar werd daarin teleurgesteld en verliet de partij. Hij richtte met enkele andere progressieve katholieken de beweging Resoluut-De Zeeuw op, die aansluiting zocht bij D'66. Toen dat op niets uitliep, sloot hij zich in 1977 bij de Partij van de Arbeid (PvdA) aan, waarin hij geen toonaangevende rol heeft gespeeld.

Arbeidspastoraat

De contacten met het arbeidspastoraat staan meestal niet in de biografieën van Dick de Zeeuw. Hij heeft het arbeidspastoraat in de jaren zeventig van de vorige eeuw leren kennen via de contacten met Marga Klompé. Hij is de tweede voorzitter geweest van de Stichting Bedrijfsapostolaat Nederland van 1973 tot 1979/1980. Hij heeft vanuit die positie veel bijgedragen aan de opbouw van het toen jonge oecumenische landelijk bureau voor het arbeidspastoraat en hij gebruikte zijn vele contacten in het bedrijfsleven voor het verweven van giften voor het bedrijfsapostolaat en arbeidspastoraat.
De uitnodiging om voorzitter te worden van het Steunfonds DISK vond bij Dick de Zeeuw een gewillig oor, nadat de eerste voorzitter Jan van Veen na de oprichtingstermijn aftrad in 1994. Dick is voorzitter gebleven tot 2003.
Dick de Zeeuw heeft meermalen vakkundige en wijze adviezen kunnen geven aan de toenmalige directeuren Hub Crijns en Hielke Wolters. Hij gaf er meermalen blijk van dat hij  was doorgebroken vanuit een beperkt landbouw denken, waarin het vooral aankwam op de bevordering van het Nederlandse belang, naar een visie op de internationale voedselvoorziening, gericht op duurzaamheid en de vermindering van de armoede in de wereld. De poging om vanuit DISK een werkgroep De Zeeuw op te richten mislukte, omdat we niet genoeg menskracht konden ontwikkelen. Met hulp van Wouter van Dieren lukte dat wel voor het landbouw beleid. In 1998 presenteerde de 'Werkgroep De Zeeuw', vernoemd naar haar voorzitter, Dick de Zeeuw in het ‘Rapport Aartse landbouw’ een nieuwe visie op de landbouw vanuit het perspectief van duurzaamheid. De andere leden van de werkgroep zijn Wolfgang Albrecht, Wouter Tims en Wouter van Dieren. Adviserende leden zijn Tjibbe Joustra, secretaris-generaal van het ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij, Paul de Jongh directeur van de directie Natuurbeheer en Gerrit Meester, hoofd bureau Strategische Beleidsvorming van het ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij.
Dick de Zeeuw zat tijdens de Tweede Wereldoorlog als politiek gevangene in verschillende concentratiekampen. Het langst in kamp Dora, de ondergrondse productiefabriek voor de V1 en de V2. Wat hij daar aan wreedheid meemaakte was genoeg om iemand voor zijn leven te tekenen. Naar eigen zeggen slaagde hij er echter in na de oorlog een gelukkig en actief leven op te bouwen. In zijn boek Schrijven op marmer (2007) zegt hij wat hem te midden van de verschrikkingen overeind hield: optimisme als beslissende factor, de kunst om bij de dag te leven en het belang van een stevige morele basis. Naar aanleiding van dit boek heeft hij in zijn laatste levensjaren nog vele interviews gegeven over zijn ervaringen toen en de bezieling die hem gaande hield. Voor DISK sprak oud-directeur SBN en oud-arbeidspastor Jan W. Scheffers met hem.
Klik hier om dit artikel ‘Schrijven op marmer’ uit Ondersteboven 2008, nummer 2, pag. 15-18 te lezen.