PROJECTEN
AB HARREWIJN PRIJS
Nominaties 2004
Inleiding
Sandford
en zo…
Schapenproject Lindenheuvel
'Help elkaar'
Stichting Partis
Co van Melle
De
jury kiest op 13 mei uit een vijftal nominaties de winnaar van de
Ab Harrewijn Prijs 2004. Een beschrijving van de genomineerde projecten
vindt u hieronder.
Dave Binder,
projectleider: "Zeven jaar geleden alweer is Sandford en zo…
gestart in het voormalige klooster op de Lange Hilleweg, waar sinds
diezelfde tijd de dak- en thuislozenopvang De Hille van het Centrum
voor Dienstverlening is gevestigd. Ab Harrewijn trok tijdens de
Rafelrand conferentie in de Pauluskerk, Arie Kars (de toenmalige
directeur van het CVD) en dominee Visser over de streep om een werkproject
voor dak- en thuislozen te faciliteren binnen hun organisaties.
De meubelmakerij Sandford en zo…. zou gerestylde, en opvallend
ontworpen meubeltjes gaan maken met mensen die al jaren geen hamer
meer in hun handen hadden gehad. Op dat moment was er eigenlijk
geen ervaring in het hele land met hoe zo'n project uit zou vallen.
Vooral door outsiders werd met de nodige argwaan naar het project
gekeken, omdat er hoog werd ingezet met de doelstellingen.
Sandford moest dagelijks werk bieden aan een wisselende groep van
acht tot tien voornamelijk verslaafde dak- en thuislozen. Er werd
ingeschreven per dagdeel, zodat de samenstelling op de werkplaats
ook nog eens per dagdeel verschillend was. Voor het werk (drie uur
per dagdeel) werd aan de deelnemers een vergoeding van fl. 15,-
toegekend. Ab Harrewijn is lange tijd voorzitter geweest van de
Stichting Dagloon, die via een door hem zelf gecreëerde maas
in de wetgeving een premie-uitbetaling van fl. 281,- per maand per
deelnemer mogelijk maakt (naast de bijstandsuitkering).
Vanaf de eerste dag floreert het project en dagelijks moet er tot
op de dag van vandaag geloot worden voor een plekje op de werkplaats.
De kwantiteit van de productie is misschien weliswaar wisselend,
maar de kwaliteit en creativiteit van de gemaakte producten is des
te hoger. De deelnemers leren trots te zijn op de mooie werkstukken
waar zij aan gewerkt hebben, vooral omdat de klanten vaak zelf hun
lof uit komen spreken over het vervaardigde product.
De huidige Wet Werk en Bijstand is voor Sandford en zo… en
tevens voor de vele werkprojecten in het land een groot obstakel
en bedreigt het voortbestaan van vele goede initiatieven. Ondertussen
steken veel projecten de koppen bij elkaar en houden elkaar op de
hoogte van de verschillende uitzonderingsposities, die tijdelijk
gecreëerd worden en mogelijke oplossingen die bedacht worden.
Als de Ab Harrewijnprijs ergens voor zou kunnen dienen dit jaar
dan is het wel om dit probleem landelijk in elk geval op de agenda
te zetten. Hopelijk is de politiek zich bewust van de erfenis die
Ab achterliet."
De wijk Lindenheuvel
is bakermat en thuishonk van het Schapenproject. De wijk ligt aan
de noordkant van Geleen, pal tegen het industriële complex
van DSM aan. Niet iedereen in de omgeving deelt in de werkgelegenheid
en de welvaart. De vragen van mensen om iets om handen te hebben,
vormden in december 2000 de concrete aanleiding om het Schapenproject
te starten.
Hierin zorgen mensen die tussen wal en schip dreigen te raken voor
een schaapskudde en voor de groengebieden in de verstedelijkte regio
waar de schapen grazen. Momenteel kent het project ongeveer vijftien
deelnemers. Het projectaanbod geeft deze mensen de gelegenheid structuur
in hun leven aan te brengen, en hun eigenwaarde en talenten te ontdekken.
De drempel om deel te nemen is laag. Uitgangspunt is wat mensen
zelf willen en kunnen. Er is een gestage in- en doorstroom van deelnemers.
De professionele opzet en begeleiding maakt een uitbreiding naar
dertig deelnemers mogelijk. De financiering moet voortdurend worden
verworven en bestaat uit een mix van inkomsten uit dienstverlening,
samenwerking en fondswerving. De samenwerkingspartijen zijn zorginstanties,
lokale overheid, bedrijven, natuur- en maatschappelijke organisaties,
provincie en buurtverenigingen.
Drijvende kracht achter het project is arbeidspastor Hans Knibbeler,
samen met winkelier Gerrit Grootens en de sociale werkers Maureen
Dost en Riet Venner.
Het project
'Help elkaar' is gestart op 11 september 2000. Het is een project
van de wijkgroep AZC Utrecht (Wijkgroep Asielzoekerscentrum, waarin
vertegenwoordigd zijn: de Katholieke Kerk, de SOW-gemeente en betrokken
wijkbewoners) en wordt getrokken door Mathilde Kruse-van Geffen.
De ervaring heeft geleerd dat veel bewoners van het asielzoekerscentrum
niets om handen hebben en dat veel omwonenden van het AZC vaak met
de handen in het haar zitten over de vraag hoe een klusje in en
om het huis moet worden geklaard.
Aan het begin van dit project is veel denkwerk en informatie vragen
vooraf gegaan. Immers, de asielzoeker mag geen betaalde arbeid verrichten.
En niet alle opdrachtgevers willen graag voor hen opgeknapte karweitjes
officieel maken. De oplossing was daar: iedereen mag voor de belasting
een post 'giften' opvoeren en de asielzoeker werkt niet officieel
wanneer hij of zij tegen een kleine beloning enige hulp verleent.
Voor de asielzoeker is het heel belangrijk dat hij of zij buiten
de muren van het AZC komt en kan laten zien dat hij of zij wel degelijk
wil en kan werken! Contact met de buitenwereld en met een andere
cultuur is broodnodig voor hen. Jaar in, jaar uit zitten wachten
en niets mogen of kunnen doen, is op den duur dodelijk. 'Elkaar
helpen' is bovendien een goede manier om elkaar en elkaars levenswijzen
te leren kennen.
In de afgelopen drie jaar hebben zich ruim 300 'klusjesaanbieders'
gemeld; van de asielzoekers zijn daar plusminus 200 mannen en vrouwen
op afgegaan. En niet alleen omwonenden van het AZC hebben zich gemeld.
De klusjesaanbieders komen momenteel uit heel Utrecht en ook de
naaste omgeving. Het enige wat het bureau 'Help elkaar' doet, is
contact leggen tussen vraag en aanbod en een advies geven over de
beloning.
De eerlijkheid gebiedt te zeggen, dat een enkele keer het contact
niet gelukt is. Soms botsen de culturen en begrijpt men elkaar niet.
Maar het is prettig om te kunnen melden dat er heel veel leuke en
warme contacten ontstaan zijn tussen de klusjesaanbieders en de
asielzoekers.
Caroline Majoie
uit Nijmegen zag vaak een dakloze straatmuzikant spelen die ze erg
goed vond. Vanuit dat simpele gegeven ontstond Stichting Partis,
die het voortouw nam om een cd op te nemen met muziek van en door
dak- en thuisloze muzikanten. De stichting werd in voorjaar 2003
opgericht en bracht in november al de cd 'Uit je dak' uit, waarvan
inmiddels 2.500 exemplaren zijn verkocht.
Bij de productie is streng gelet op muzikale kwaliteit, maar ook
op het vermogen van de dak- en thuislozen om zich in een bepaalde
mate aan afspraken te houden en samen te werken met anderen. Acht
dak- en thuisloze muzikanten werden geselecteerd om de cd op te
nemen, die vrijwel geheel bestaat uit hun eigen nummers. Enkele
topmuzikanten, waaronder voormalig gitarist van Herman Brood, Dany
Lademacher, speelden een paar solo's mee. Via de muziek wil Stichting
Partis dak- en thuislozen activeren, hun sociale contacten en vaardigheden
vergroten, hun eigenwaarde versterken en hen een kans bieden iets
met hun talenten te doen. Daarnaast wil ze de situatie van dak-
en thuislozen onder de aandacht brengen en bijdragen aan een genuanceerder
en positiever beeld over deze groep.
Voor het project en de band, die zich inmiddels DAK noemt (Daklozen
Artiesten Kollektief), bestaat flinke belangstelling. Zo zijn ze
te gast geweest in het programma PaPaul van Paul de Leeuw, in Spijkers
met Koppen (radio) van de Vara en bij Tros Muziekcafé. De
band wordt nu gevraagd voor optredens, in cafés en festivals,
maar ook bij instellingen op het gebied van dak- en thuislozen of
voor bijvoorbeeld een workshop in een jeugdgevangenis. De muzikanten
blijken een positieve en sti-mulerende voorbeeldfunctie te vervullen
voor de doelgroep. De bandleden zelf zijn al vanaf het begin zeer
gemotiveerd, repeteren twee middagen per week, hebben contact met
een vaste groep mensen én ... hebben weer een doel in hun
leven.
Partis is statutair gekoppeld aan Stichting Zelfbeheer Dak- en Thuislozen
te Nijmegen, die ontstaan is uit de doelgroep zelf. Opbrengsten
uit verkoop van de cd gaan naar projecten voor dak- en thuislozen.
Co van Melle
is arts te Amsterdam. Vanuit zijn medische hulppost 'De Voetzolen'
ziet hij belangeloos om naar alle groepen die onderaan de samenleving
van de hoofdstad bungelen, zoals thuislozen, vluchtelingen en illegalen.
Van Melle beperkt zich niet tot medische diensten (van hemzelf of
van gespecialiseerde artsen die hij voor gereduceerde prijs strikt).
Hij assisteert illegalen bij het krijgen van een verblijfsvergunning,
helpt daklozen bij het kraken van leegstaande panden, en regelt
klusjes, zodat mensen wat geld kunnen verdienen. Zo speelt hij een
belangrijke rol in de laatstelijns zorg van Amsterdam.
Klik hier voor meer informatie over de Ab Harrewijn Prijs 2004.
Meer informatie over
de prijs treft u ook aan op www.abharrewijnprijs.nl.
Secretariaat Ab Harrewijn Prijs: Christian Jongeneel, Weena 1033,
3013 AL Rotterdam, tel. 010-4049898; e-mail: secretariaat@abharrewijnprijs.nl.
Naar openingspagina Ab Harrewijn Prijs
