PROJECTEN
1
MEI CONFERENTIE 2006
Een initiatief van het Platform Economische Gerechtigheid
Wij
gaan voor de millenniumdoelen
Jij ook?
Klik hier om onderstaande tekst te downloaden in Word-opmaak (45 kb).
Aan
het werk in de kerk
Inleiding Mgr. A.H. van Luyn s.d.b., bisschopreferent Kerk en Samenleving van de Bisschoppenconferentie in Nederland tijdens de workshop 'Aan het werk in de kerk met de Millenniumdoelen en de WARC-Verklaring Accra (World Alliance for Reformed Chrurches') van de 1 Mei Conferentie 2006.
Inleiding
Globalisering
van spiritualiteit
Globalisering van solidariteit
Globalisering
van soberheid
Een
oproep aan de jonge generatie
Ik kan het motto van
deze 1 Mei Conferentie van harte en metterdaad onderschrijven. Ik ga al
jaren voor de Millenniumdoelen. Ik doe dat als bisschop van Rotterdam,
als bisschopreferent Kerk en Samenleving en als vice-voorzitter en sinds
kort als voorzitter van de Europese Commissie van de bisschoppenconferenties
in de EU lidstaten.
U hoeft er evenmin
aan te twijfelen of de rooms-katholieke Kerk ook voor de Millenniumdoelen
gaat. De Kerk heeft op grond van haar inzet rond de mensenrechten van
meet af aan de Millenniumverklaring omhelsd, mede omdat ze zelf ijverig
heeft meegewerkt om deze tot stand te brengen. De vorige paus Johannes
Paulus II heeft de Millenniumdoelen steeds uitgedragen als een krachtig
middel om de armoede te helpen bestrijden in de wereld. Tijdens zijn laatste
vredesboodschap, 1 januari 2005, zei hij: "De Kerk steunt en bemoedigt
dit 'commitment' en nodigt allen die in Christus geloven uit om hun voorkeursliefde
(preferential love) voor de armen praktisch en overal te tonen" (Johannes
Paulus II, Boodschap Wereldvredesdag 2005, no. 8).
In het voorjaar
2005 besteedde Comece (de Commissie van Bisschoppenconferenties van de
lidstaten van de EU) het grootste deel van haar halfjaarlijkse vergadering
aan het thema van de Millennium Development Goals en nodigde daarbij de
verantwoordelijke EU commissaris Louis Michel uit (9-11 maart). Eind mei
2005 kwamen enkele kardinalen en bisschoppen uit het zuidelijk halfrond
naar Europa om aan de vooravond van de G8-top, te Berlijn, regeringsleiders
in Berlijn. London, Parijs en Brussel, onder wie de EU voorzitter Barroso,
te ontmoeten en te pleiten voor 'political commitment' met betrekking
tot de Millennium Development Goals. Ze werden vergezeld door enkele Europese
bisschoppen en ondertekenden samen met deze een verklaring "Act today
for our common good".
In de Voorleesbrief
voor de Vastenbrief 2005 hebben de Nederlandse Bisschoppen de 'Millenniumdoelen'
omschreven als de 'targets' van de internationale werken van barmhartigheid.
In 2000 hebben de regeringsleiders van 189 landen, waaronder Nederland,
afgesproken om vóór 2015 de belangrijkste wereldproblemen
van extreme armoede en uitsluiting, epidemieën, milieubederf, gebrek
aan voedsel, water, onderwijs en huisvesting aangepakt te hebben. "Vijf
jaar zijn intussen verlopen en we zijn nog ver verwijderd van deze doelstellingen".
De bisschoppen hebben in hun vastenbrief een duidelijke band gelegd tussen
de werken van barmhartigheid in de particuliere sector en structuren van
gerechtigheid in de publieke sector.
De huidige paus
Benedictus XVI heeft in zijn rondzendbrief Deus caritas est, God is liefde,
die band tussen barmhartigheid en gerechtigheid verder uitgewerkt. De
naastenliefde is verankerd in de liefde tot God: samen met de bediening
van de sacramenten en de verkondiging van het woord is de diaconie een
wezenskenmerk van de Kerk. En die diaconie strekt zich over de grenzen
van de Kerk heen uit tot alle behoeftigen, tot allen die gebrek lijden
(Benedictus XVI, Deus Caritas est, no. 25a en b.). In het streven naar
gerechtigheid heeft de politiek, de staat de opdracht om de maatschappij
rechtvaardig te structureren. De Kerk heeft de taak om zich in de strijd
om de gerechtigheid te mengen langs de weg van de argumentatie en om de
geestelijke en morele krachten op te wekken, om de gerechtigheid, waarvoor
altijd offers nodig zijn, te bevorderen. Daartoe rust de Kerk de gelovigen
toe en roept hen op hun taken in het openbare leven op zich te nemen en
daartoe stelt zij haar caritatieve organisaties ter beschikking (Benedictus
XVI, Deus Caritas est, no. 28a en b en 29).
In ons bisdom Rotterdam dat dit jaar zijn vijftigjarig bestaan viert,
hebben we ons diocesaan programma, gebaseerd op het evangelisch dubbelgebod,
ontwikkeld met drie sleutelwoorden: spiritualiteit, solidariteit en soberheid.
Ze vormen de kern van de opdracht om de menselijke waardigheid en het
algemeen welzijn te garanderen.Voor alle drie heb je als het ware een
'globalisering' nodig.
Globalisering van spiritualiteit
Menselijke waardigheid betreft heel de mens. Elke persoon is gerelateerd aan andere personen, aan gemeenschappen, aan het geheel van de mensheid. Elk mens is geschapen naar Gods beeld en gelijkenis. In die relaties zit het humane, geestelijke, spirituele van de mens. Daarom dient er op elk niveau van de samenleving aandacht te zijn voor spiritualiteit. Omdat we elkaar herkennen als door Gods Geest geleide personen kunnen we elkaar overal in de wereld aanspreken op die relaties. We kunnen de overheid laten zien dat spiritualiteit, levensbeschouwing en geloof vruchtbaar kunnen zijn voor de opbouw van de samenleving, in Nederland, in Europa en in de wereld. We kunnen bedrijven oproepen om naast de ethiek van de triple p (aandacht voor 'people, planet en profit'), ook aandacht te geven aan de geestelijke dimensies van de mens, de p van 'pneuma'. We kunnen in de civiele samenleving de interculturele en interreligieuze dialoog bevorderen, die noodzakelijk is voor het gemeenschappelijk zoeken naar het algemeen welzijn. Door de globalisering van spiritualiteit wordt zorgvuldig samen-zoeken mogelijk om de authentieke humane waarden, die de particuliere, culturele, religieuze en politieke belangen overstijgen, te onderscheiden en na te streven.
Globalisering van solidariteit
Menselijke
waardigheid geldt voor iedere mens op deze wereld zonder uitzondering.
Alle mensen zijn gelijk wat betreft menselijke waardigheid. Maar velen
dreigen deze waardigheid te verliezen vanwege onmenselijke levensomstandigheden.
'Humane globalisering' moet het mogelijk maken dat allen menswaardig leven
en participeren.
Daarom is de verplichting van de rijke landen om jaarlijks 0,7 procent
van hun bruto nationaal product ter beschikking te stellen voor ontwikkeling
zo belangrijk. Aan deze norm voldoen tot op dit moment alleen Denemarken,
Luxemburg, Nederland en Zweden. De meeste rijke landen schieten nog steeds
'rijkelijk' tekort.
Daarom is de verplichting van 189 wereldleiders die de Millennium Development
Goals Act ondertekend hebben zo belangrijk. Ze geven ons als burgers van
de wereld een concreet instrument in handen, waarmee wij van polderburger
tot wereldburger kunnen worden. Er is nu al eenderde van de gestelde termijn
verlopen. Vorig jaar heeft een eerste evaluatie van de implementatie van
de Millennium Development Goals door een VN-commissie uitgewezen dat in
de afgelopen 5 jaar nauwelijks iets bereikt is. Als het tempo niet wordt
opgevoerd, dan duurt het tot 2147 voordat Afrika de MDG's haalt. In 2006
zijn meer dan vijftig landen achteruitgegaan, vergeleken met 1990. Daarom
is de Conferentie van vandaag zo belangrijk: we vragen er opnieuw aandacht
voor en roepen op om van 'ambition' over te gaan tot 'action'. Als alle
rijke landen alsnog 0.7 van hun BNP ter beschikking stellen, kunnen de
'goals' nog gehaald worden.
Gezamenlijk verantwoordelijkheid dragen voor elkaar in solidariteit mag en moet wat kosten. Wanneer iemand uit Afrika of Latijns Amerika, zeg Oeganda of Haïti, ons vraagt hoe het ons gaat, hier in Europa, zouden we niet moeten antwoorden 'het gaat ons goed', maar 'het gaat ons te goed' of beter nog, zoals in onze noordelijke provincies 'het kan minder'. Het moet minder! We halen die internationale Millenniumdoelen niet als we niet bereid zijn te delen en offers te brengen. We zijn een rijk land, binnen de top tien van de wereld. Als burgers hebben we vorig jaar nog 350 miljoen euro gedoneerd, ondanks de economische dip. Dat is veel, maar is het genoeg? Ik denk dat de rijke westerse wereld gedurende de komende jaren bewust moet werken aan het aanvaarden van een 'economie van genoeg'. Dat is een tegengaan zowel van de processen van extreme verrijking aan de bovenkant als van de extreme verarming aan de onderkant van de samenleving, wereldwijd. Internationale spiritualiteit en solidariteit vragen om internationale soberheid als 'conditio sine qua non'.
Een oproep aan de jonge generatie
De Millennium Development
Goals moeten meer draagvlak krijgen in de westerse samenleving en hoger
op de agenda komen van de regeringen, zowel van de EU als van de VN. Belofte
maakt schuld! De reeds lang bestaande ethische verplichting tot rechtvaardige
verdeling van de aardse goederen is nog eens extra verplichtend geworden
door het plechtig aangegane millennium-engagement.In een onderzoek door
de EU Commissie een jaar geleden werd vastgesteld dat 81% van de bevolking
in de lidstaten nooit gehoord had van de MDG's. De Commissie heeft besloten
tot een publiciteitscampagne, vooral onder jongeren. Het laatste acht
ik hoogst noodzakelijk. Vooral de jongere generatie zal ons volwassenen
voortdurend kritisch moeten bevragen en de eis op tafel moeten leggen
dat de wereldproblemen serieus en zonder uitstel worden aangepakt. Zij
immers zullen in veel ernstigere mate dan de volwassenen nu geconfronteerd
worden met de desastreuze gevolgen van enerzijds een onverantwoord beleid
en anderzijds van schuldige nalatigheid door de generatie die nu de samenleving
en de overheid uitmaken.
Gedurende de drie dagen van onze reis per schip naar de Wereldjongerendagen
in Keulen - augustus vorig jaar - hebben de jongeren zich uitdrukkelijk
bezonnen op hun medeverantwoordelijkheid voor de MDG's. Ze hadden allen
een exemplaar in hun rugzak van het boekje van de Bisschoppelijke Commissie
Justitia et Pax: "Act now for the Millenniumm Development Goals"
(2005).
Het zijn vooral de jongeren die voor de Millenniumdoelen moeten gaan.
A.H. van Luyn s.d.b.
Bisschop van Rotterdam
Klik hier voor de inleiding van J.G. Heetderks.
Terug naaar openingspagina 1 mei conferentie
