PROJECTEN
1
MEI CONFERENTIE 2003
Een initiatief van het Platform Economische Gerechtigheid
Waarden
en sociale samenhang
Een studie in sociale ethiek in vervolg op de 1 Mei Conferentie
2003
Verschenen 28 april 2004
Inleiding
Publiek debat over waarden
Bestelgegevens
"De stelling die ik hier zou willen verdedigen is dat waarden als solidariteit en gerechtigdheid, bij alle nuances die hiervoor zijn aangebracht, inderdaad een zwaarder accent zouden moeten krijgen bij het bevorderen van sociale samenhang - zwaarder dan in de progressieve partijen en ook in de vakbeweging de afgelopen tijd het geval is geweest (pag. 15)." Met deze stelling van Paul Kalma, directeur van de Wiardi Beckman Stichting, het wetenschappelijk bureau van de Partij van de Arbeid opent het boek 'Waarden en sociale samenhang', dat op de 1 Mei Conferentie 2004 is gepresenteerd.
De aanloop naar de
verkiezingen en de verkiezingen zelf voor de gemeenteraden en later voor
de Tweede Kamer in mei 2002 hebben een grote verschuiving teweeg gebracht
in het politieke krachtenveld van Nederland. Ze hebben duidelijk gemaakt,
dat Nederlanders anders zijn gaan denken en doen met betrekking tot hun
onderlinge verhoudingen en samenleven met elkaar. Sinds die verkiezingen
zijn heel veel artikelen verschenen, waarin het publieke debat rond sociale
samenhang en de onderliggende waarden aan de orde gesteld wordt.
De deelnemers aan het Platform voor Economische Gerechtigheid (Arbeidspastoraat
LIAN/DISK, Commissie Justitia et Pax, vakcentrale FNV in samenwerking
met de Raad van Kerken in Nederland en het Humanistisch Verbond) hebben
zich niet afzijdig gehouden van dit publieke debat, getuige de eerdere
1 Mei Conferenties in 2001 en 2002. Vandaar de keuze van de initiatiefnemers
om tijdens de Conferentie van 1 mei 2003 de rol van waarden bij het werken
aan sociale samenhang centraal te stellen. De inleiders van de plenaire
onderdelen en van de workshops hebben hun conferentieteksten omgewerkt
tot artikelen, waardoor een stevig boek rond actuele sociale ethiek is
ontstaan.
De
vijfentwintig auteurs gaan in het boek de achtergronden na van de waarden
waardigheid, barmhartigheid, burgerschap en verantwoordelijkheid, solidariteit
en gerechtigheid. Voor een deel blijken deze waarden belangrijke wortels
te hebben in de joodse, christelijke en islamitische levensbeschouwing,
alsook in de humanistische traditie. Uit de artikelen blijken opvallende
overeenkomsten. En voor een deel hebben deze waarden hun wortels in de
politieke stromingen, die geïnspireerd zijn op deze levensbeschouwelijke
tradities. In deze stromingen komt meer het liberalisme en het socialisme
in beeld.
Het boek is studieus van opzet, en daarmee uitdagend voor onze tijd. De
onderzoeken rond de vijf waarden geven aan, dat er een persoonlijke, relationele
en sociale dimensie is te onderscheiden in deze waarden. Die drie dimensies
zeggen alle iets over de reikwijdte van een waarde, maar tegelijk blijkt
dat er ook onderscheid is. In die samenhang en dat onderscheid ligt het
spannende veld van het handelen, zowel in de persoonlijke, de relationele
als de sociale dimensie. Elke waarde voegt normativiteit toe aan ons handelen,
waardoor er zo iets ontstaat als sociale samenhang. En waar die normativiteit
vermindert, neemt de verbrokkeling toe.
Als voorbeeld hiervan een citaat van bisschop van Luyn o.s.b. "De
overheid heeft tot taak voorwaarden te scheppen en garanties te bieden
die recht doen aan het welzijn van burgers en samenleving; ik noem ze
de 'structuren van gerechtigheid'. Maar niet alles kan zo geregeld worden.
Er zijn mazen in de vangnetten van onze samenleving en de meest kwetsbaren
vallen er doorheen. De samenleving heeft naast al die voorzieningen van
overheidswege behoefte aan mensen die zich heel concreet het lot aantrekken
van anderen, aan mensen die de 'werken van barmhartigheid' beoefenen.
Onderzoeken wijzen uit dat kerken een belangrijke rol spelen bij het motiveren
van mensen tot sociaal engagement." (pag. 122).
Maarten Baltussen, Hub Crijns, Jan Schrauwen, e.a., 'Waarden en sociale samenhang. Een studie in sociale ethiek in vervolg op de 1 Mei Conferentie 2003', DISK Studiereeks 38, landelijk bureau DISK, Amsterdam, 2004, 148 pag., ISBN 90.72951.19.0, prijs € 10,-.
U kunt het boek bestellen
met het online-bestelformulier: 
Terug naaar openingspagina 1 mei conferentie
